فوم بتن، نوعی بتن سبک و غیر سازه ای است، مواد و مصالح تشکیل دهنده آن شامل: آب، سیمان، فوم کف زا ( نوعی ماده شیمیایی ) و ماسه بادی یا ماسه نرم بوده که به تازگی وارد عرصه ساختمان سازی کشور شده است. فوم مانند پوکه معدنی در کفسازی اسکرید دارای چگالی پایینی بوده و عایق صوتی و حرارتی مناسبی است که به سرعت و به راحتی در هر محیطی با محدودیت و ملاحظات خاص قابل اجرا است.
انواع فوم بتن:
این نوع بتن با توجه به روش تولید حباب های هوا به دو نمونه مختلف تقسیم می شود که شامل:
- بتن گازی
در ساخت این نوع بتن به طور معمول از پودر نرم آلومینیوم استفاده می شود، به طوری که پس از تولید دوغاب آب و سیمان، این پودر به دوغاب اضافه شده و پس از میکس شدن درون میکسر بر اثر واکنش شیمیایی ای که رخ می دهد حباب هایی از هیدروژن داخل بتن تولید می شود و بتن منبسط شده و آماده می گردد.
- بتن کفی
در این نوع بتن ماده کف زا ( فوم مایع ) جایگزین پودر آلومینیوم می شود و به وسیله حباب های هوای تولید شده سبب افزایش حجم بتن می شود. لازم به ذکر است که به طور کلی این روش به مراتب ساده تر و بی دردسر تر از تولید بتن گازی است و امکان ساخت این نوع بتن در کارگاه های ساختمانی نیز وجود دارد. به طورکلی مواد تشکیل دهنده ساخت این نوع بتن شامل سیمان، آب و فوم مایع می باشد.
مزایای اقتصادی فوم بتن
وزن ساختمانی که در آن از فوم بتن استفاده می گردد می تواند تا حدود ۳۵٪ نسبت به وزن ساختمانی که با بتن معمولی ساخته شده کاهش یابد. همچنین با استفاده از تجربه و دقت بیشتر در طراحی و استفاده بهینه از فوم بتن امکان کاهش وزن آن تا ۵۰٪ نسبت به ساختمان بتن معمولی نیز وجود خواهد داشت و متعاقبا سهم بار با کاهش وزن بار مرده ساختمان به نصف کاهش خواهد یافت. وزن سبک بتن سبب می شود تا بتوان این بتن را به راحتی به طبقات بالاتر پمپاژ نمود و درنتیجه به طورکلی صرفه جویی قابل توجهی در هزینه های ساخت و ساز را شاهد خواهیم بود. لازم به ذکر است که در زمان استفاده از ساختمان و بهره برداری از آن نیز به علت عایق خوب حرارتی فوم بتن صرفه جوئی قابل توجه ای در هزینه مصرف انرژی نیز ( سرمایش و گرمایش ساختمان ) حاصل می گردد و کاهش چشم گیری در مصرف منابع ملی خواهیم داشت.
مزایای استفاده از فوم بتن
فوم بتن به عنوان یکی از جدیدترین مصالح قابل استفاده در صنعت ساخت و ساز کشور، از محبوبیت مناسبی نیز برخوردار است که علت این محبوبیت را می توان در ویژگی های زیر جست و جو کرد.
۱. عایق مناسب صوتی و حرارتی
فوم بتن به علت متخلخل بودن و داشتن بافت یکپارچه یک عایق حرارتی مناسب است که با کاهش چگالی بتن افزایش چشمگیری خواهد داشت. فوم بتن قابلیت عایقی در برابر سرما و گرما داشته و علاوه بر این مسئله از جمله عایق های صوتی مناسب به خصوص در ساختمان های چندطبقه به شمار می رود.
۲. یک عایق رطوبت کارا
از آنجایی که فوم بتن دارای قشرهایی با سطوح متخلخل فراوان است، طبیعتا دارای شکاف های مویین و درز های کمتری نیز در سطح بوده و اگر پوشش فوم بتن با ضخامت کافی استفاده شود، در مقابل نفوذ باران و رطوبت مقاومت مطلوبی نشان خواهد داد.
۳. سرعت بالا در اجرا
با بهره گرفتن از بتن سبک در اجرای پروژه ها می توان از هدر دادن وقت در اجرای کف سازی جلوگیری کرد و در کمترین زمان به بهترین نتیجه دست یافت. دستگاه های فوم بتن روزانه می توانند ۶۰ تا ۹۰ متر مکعب بتن تولید کنند که این مسئله بدین معنی است که سرعت اجرای فوم بتن حدود ۷ برابر بیشتر از روش سنتی و تقریبا 3 برابر روش اسکرید بتن می باشد در واقع اگر با روش سنتی ۸۰ مترمربع، و روش اسکرید 400 متر مربع کف سازی را اجرا کنیم با فوم بتن می توانیم حدود ۵۶۰ متر مربع در همان زمان اجرا کنیم.
۴. ارزان تر بتن سنتی
از جمله مهم ترین دلایل انتخاب فوم بتن توسط کارفرمایان، قیمت کم آن در مقایسه با بتن سنتی است چرا که فوم بتن ارزان تر می باشد.
۵. مقاومت فشاری بالا
مقاومت فشاری پارامتر مهمی در صنعت ساخت و ساز می باشد چرا که قابلیت تحمل فشار و بار را بر روی سطح نشان می دهد؛ بنابراین در حال حاضر مقاومت فشاری و کششی مطلوب فوم بتن سبب شده است در بسیاری از کشور های پیشرفته علاوه بر ساختمان سازی از بعضی انواع فوم بتن حتی در کف سازی معابر و زیرسازی راه ها نیز استفاده شود. در واقع وجود مقاومت فشاری بالا در این نوع بتن با افزایش مقاومت ( 1.8 مگا پاسگال ) همراه است.
۶. مقاومت در برابر حریق
فوم بتن آتش نمی گیرد و با افزودن ضخامت و یا کاهش چگالی آن می توان تا حد زیادی مقاومت ایجاد کرد. به طور مثال، قطعه ای از فوم بتن با وزن مخصوص ۷۰۰ تا ۸۰۰ کیلوگرم در متر مکعب که حداقل ۸ سانتی متر ضخامت داشته باشد، می تواند تا دمای ۱۲۷۰ درجۀ سانتی گراد گرما را تحمل کند که نسبت به بتن معمولی یا سنتی بسیار کاراتر است.
۷. وزن کم
فوم بتن وزن سبکی در حدود ۴۰۰ تا ۱۷۰۰ کیلوگرم در متر مکعب دارد و همین مسئله می تواند عاملی برای کاهش وزن کل سازه شود.
۸. حذف ماهیچه کشی محیط
به طور کلی در عملیات ساختمان سازی حمل مصالح، پوکه و رفت و آمد کارگران و استفاده از ابزار های مختلف، احتمال خسارت زدن به تأسیسات کف ساختمان را به شدت افزایش می دهد. این در حالی است که باید مطرح کنیم اجرای فوم بتن، از طریق پمپ به طبقات منتقل می شود و نیازی به هیچ گونه رفت و آمد و طبیعتا خسارتی نیست. همچنین فوم بتن به علت روان بودن و داشتن حباب های ریز، می تواند عایق تأسیسات کف ساختمان باشد و نیازی به ماهیچه کشی ساختمان وجود ندارد.
معایب فوم بتن:
همان طور که میدانید، هر محصولی در کنار مزایایی دارد، دارای معایبی نیز می باشد؛ بنابراین در ادامه ی مقاله پیش رو شما را با معایب فوم بتن آشنا می کنیم.
- هزینه های پنهان و متعدد فراوان
- مقاومت کم و نیاز به اجرای ملات حداقل 5 سانتی متر بر روی فوم بتن به منظور اجرای انواع کف فرش ( سرامیک، اسلب، اپوکسی، موکت، موزاییک، لمینت و… )
- نشت در طبقات پایین بخاطر سیال بودن و نشست تدریجی بصورت کلی و موضعی
- نیاز به محصور سازی در حین اجرا ( سیال بودن )
- مقاومت یک پنجمی نسبت به روش اسکرید ( اسکرید بتن سبک )
- امکان انسداد لوله های فاضلاب ( سیال بودن )
- کثیف کاری فراوان و پاشش زیاد به اطراف در محیط داخلی اتاق ها و طبقات
- عدم اجرای درست شیب بندی در سرویس، حمام، پشت بام
- نیاز به زمان حداقل سه روز به منظور رسیدن به مقاومت اولیه
- بهتر است در محیط های کوچک و بسته از فوم بتن استفاده نشود، چرا که با افزایش حرارت ماده ی درون فوم بخار می شود و باعث آسیب به سلامت اشخاص می شود.
- نیاز به متخصص برای نصب قطعات پیش ساخته وجود دارد و امکان نصب این قطعات بدون متخصص با مشکل روبه رو است.
برای درک بهتر تفاوت های اسکرید و فوم بتن می توانید مطلب ( تفاوت کفسازی اسکرید و فوم بتن ) را نیز بخوانید.
کاربرد های فوم بتن:
- کف سازی طبقات
- شیب بندی بام
- بلوک های سبک غیر باربر
- پر کردن حفره های تونل ها و فاضلاب ها
- زیرسازی راه ها
با تشکر از مطالب آموزنده تان.
سپاس از شما دوست عزیز